Có một kiểu thay đổi nghe rất ồn ào, xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, nhưng lại không để lại kết quả thật trong đời sống. Và có một kiểu thay đổi khác, lặng lẽ hơn, ít màu mè hơn, nhưng đi đến đâu là để lại mùa vụ, để lại năng lực, để lại một đời sống tốt hơn cho người khác. Doanh nhân hiểu rõ điều này, vì doanh nhân sống bằng kết quả. Bạn có thể nói về tầm nhìn, nhưng dòng tiền vẫn cần chảy. Bạn có thể nói về sứ mệnh, nhưng đội ngũ vẫn cần được dẫn dắt bằng kỷ luật và phương pháp. Bạn có thể nói về giá trị, nhưng khách hàng chỉ tin khi họ nhìn thấy chuyển hóa thật.

Trong hành trình quan sát những con người làm thật, tôi gặp hai hệ giá trị rất rõ ràng, ở hai lĩnh vực tưởng như khác nhau nhưng lại gặp nhau ở một điểm chung: thay đổi bắt đầu từ gốc rễ. Một người đứng ở mảnh vườn, nhìn đất và cây để giúp nông dân làm chủ mùa vụ. Một người đứng ở xưởng kim hoàn và bàn tư vấn, nhìn năng lượng và chu kỳ vận động để giúp doanh nhân làm chủ quyết định. Người thứ nhất là Phạm Đức Thiện. Người thứ hai là tôi, Đỗ Hải Vương Nam, cùng hệ sinh thái Vương Kim Bảo.

Thay đổi không đến từ cảm xúc, mà đến từ việc làm đúng gốc

Trong kinh doanh, ai cũng muốn nhanh. Nhưng tự nhiên không vận hành theo mong muốn của con người. Đất cần thời gian để phục hồi. Cây cần đúng dinh dưỡng, đúng giai đoạn. Một doanh nghiệp cũng vậy, muốn bền thì phải xây từ nền. Thay đổi bền vững là thay đổi có quy luật, có hệ thống, có khả năng lặp lại, và có thể chuyển giao cho người khác làm theo mà vẫn ra kết quả.

Khi nhìn lại những người tạo ảnh hưởng thật, tôi thường thấy họ đều chọn con đường khó hơn. Họ không chọn con đường bán một thứ gì đó rồi rời đi. Họ chọn con đường ở lại với vấn đề của khách hàng, giải thích đến khi người ta hiểu, làm cùng đến khi người ta có kết quả, rồi tiếp tục cải tiến để kết quả đó ổn định qua thời gian. Điểm đáng trân trọng nhất là họ không dùng “niềm tin” như một khẩu hiệu. Họ dùng “niềm tin” như một cam kết được đo bằng hiệu quả.

Phạm Đức Thiện: Người chia sẻ kỹ thuật trồng cây sống thật và làm thật để phụng sự nông dân Việt

Khi bạn chọn phụng sự đúng người, sức lan tỏa sẽ tự đến

Phạm Đức Thiện sinh ngày 19/03/1992, sống và làm việc tại Đồng Nai, một vùng đất có lịch sử nông nghiệp lâu đời và đa dạng cây trồng. Anh không chọn đứng ở vị trí “bán sản phẩm” theo kiểu ai mua thì mua, ai không mua thì thôi. Anh chọn đứng ở vai trò người chia sẻ và truyền cảm hứng về canh tác hữu cơ cho cộng đồng nông dân và những người làm nông nghiệp. Anh là nhà sáng lập công ty Asoil và là chuyên gia về bảo vệ thực vật, đồng thời theo đuổi hướng tiếp cận rất thực tế: bán có hiểu biết, hướng dẫn để nông dân hiểu, vì chỉ khi hiểu họ mới làm chủ được mùa vụ của mình.

Nếu bạn từng nói chuyện với nông dân, bạn sẽ hiểu nỗi đau của họ không chỉ là sâu bệnh. Nỗi đau lớn hơn là sự bấp bênh. Chi phí đầu vào tăng, thời tiết thất thường, đất bạc màu, cây suy yếu, phun bón theo thói quen hoặc theo lời truyền miệng, làm nhiều nhưng thu nhập không ổn định. Người nông dân thường chịu thiệt vì họ thiếu một hệ quy chiếu rõ ràng để ra quyết định. Thiện đi vào đúng điểm đó: đưa ra logic, quy trình và giải thích nguyên nhân.

Thay đổi mà Thiện tạo ra không nằm ở những lời khuyên chung chung. Nó nằm ở nguyên tắc làm đúng thời điểm, đúng liều lượng, đúng loại, đúng giai đoạn. Nghe đơn giản, nhưng đây chính là thứ phân biệt giữa làm theo cảm tính và làm theo hệ thống.

Từ mảnh vườn thực tế đến cộng đồng tri thức của Asoil

Công việc hằng ngày của Thiện không diễn ra trong phòng máy lạnh. Anh đi vườn cùng nông dân để quan sát cây trồng thực tế, xem tình trạng sâu bệnh, đất đai, thời tiết, rồi tư vấn kỹ thuật phù hợp theo từng giai đoạn. Anh chuyển giao quy trình canh tác hữu cơ, hướng dẫn nông dân dùng sản phẩm an toàn và hiệu quả, đồng thời nghiên cứu và cải tiến giải pháp tại Asoil. Anh chia sẻ kiến thức trực tiếp trên mạng xã hội và blog cá nhân, nhưng điểm quan trọng là: chia sẻ gắn với thực địa, gắn với ca bệnh của cây, gắn với từng mùa vụ cụ thể.

Thiện lựa chọn phụng sự nhóm nông dân trực tiếp sản xuất, chủ vườn và chủ trang trại quy mô vừa và lớn, người chăm sóc cây trồng chuyên nghiệp, và những ai đang chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang hữu cơ bền vững. Anh không chạy theo số lượng lớn, mà làm đúng, làm kỹ, làm sâu cho từng trường hợp. Chính lựa chọn này tạo ra uy tín, vì trong đời sống, người ta tin người làm được việc, chứ không tin người nói hay.

Kỷ luật của marathon và kỷ luật của mùa vụ: Bài học thay đổi dành cho doanh nhân

Có những giọt nước mắt trên đường chạy, nhưng không có bỏ cuộc

Có một câu chuyện đời thường mà tôi tin bất kỳ doanh nhân nào cũng sẽ thấy mình trong đó. Thiện từng kể về một lần chạy marathon 42km. Do không luyện tập thường xuyên, ngay từ km thứ 2, chân bắt đầu đau, khớp gối nhức. Càng chạy càng đau, có lúc nước mắt rơi trên đường chạy. Nhưng anh không bỏ cuộc, vì trong đầu là hình ảnh gia đình, vợ con chờ ở vạch đích. Cuối cùng anh về đích và nhận huy chương 42km.

Từ marathon, Thiện rút ra những phẩm chất mà kinh doanh luôn cần: kiên trì, tinh thần chịu trách nhiệm, bền bỉ, và kỷ luật mỗi ngày quan trọng hơn cảm xúc nhất thời. Nếu bạn là doanh nhân, bạn sẽ hiểu có những ngày “đau” kiểu doanh nghiệp: doanh thu sụt, nhân sự rời đi, thị trường đổi chiều, đối thủ giảm giá, khách hàng thông thái hơn. Những lúc đó, cảm xúc không cứu được bạn. Chỉ có hệ thống, kỷ luật, và một lý do đủ lớn mới giữ bạn ở lại đường chạy.

Học tập trọn đời, làm ra kết quả rồi mới chia sẻ

Thiện theo đuổi một niềm tin rất thẳng: bạn không thể đưa ai đó đến nơi mà bạn chưa từng đến. Anh học thông qua nhiều chương trình đào tạo trong nước, đặc biệt chịu ảnh hưởng mạnh từ các khóa học của thầy Phạm Thành Long. Nhưng điều đáng nói không phải là anh học ở đâu. Điều đáng nói là cách anh dùng việc học: học để làm, làm để có kết quả, có kết quả mới chia sẻ.

Từ đất và cây, ta nhìn thấy quy luật của thịnh vượng

Nông nghiệp hữu cơ nhìn bề ngoài là chuyện phân bón và sâu bệnh. Nhưng sâu hơn, nó là câu chuyện về quy luật, về chu kỳ, về nền tảng. Đất tốt thì cây mới khỏe. Cây khỏe thì mới chịu được thời tiết. Chi phí được tối ưu khi bạn hiểu điều gì cần, điều gì không cần. Và thu nhập ổn định chỉ đến khi bạn kiểm soát được những biến số quan trọng nhất.

Doanh nghiệp cũng tương tự. Một doanh nhân muốn thịnh vượng lâu dài không thể chỉ chạy theo chiêu thức. Bạn cần hiểu “đất” của mình là gì, tức là nền tảng năng lực, hệ giá trị, và hệ thống vận hành. Bạn cần hiểu “thời tiết” của thị trường là gì, tức là chu kỳ ngành, dòng tiền, chính sách, hành vi khách hàng. Bạn cần có “quy trình chăm sóc”, tức là chiến lược, kỷ luật, và công cụ hỗ trợ ra quyết định.

Đỗ Hải Vương Nam: Từ người làm vàng đến kiến trúc sư năng lượng cho doanh nhân

Sự khác biệt giữa bán vật phẩm và làm chiến lược

Tôi bước ra từ nghề vàng gia truyền, lớn lên trong tiếng đe búa của xưởng kim hoàn. Nghề vàng với nhiều người là sự lấp lánh, nhưng với người trong nghề, đó là kỷ luật, là độ tỉ mỉ đến khắc nghiệt, là chữ tín được cân đo từng ly. Tôi học Thạc sỹ Kinh tế và Quản trị Kinh doanh tại Đại học Bedfordshire, Anh Quốc, giai đoạn 2017 đến 2020. Khi trở về Việt Nam, tôi không chọn con đường thương mại đơn thuần. Tôi chọn dấn thân vào sản xuất và xây dựng thương hiệu theo hướng hệ sinh thái, kết hợp quản trị hiện đại với phong thủy ứng dụng một cách có trách nhiệm.

Tại Vương Kim Bảo, tôi luôn đặt một câu hỏi trước khi chế tác bất kỳ món trang sức nào: khách hàng đang ở đâu trong chu kỳ của họ, họ thiếu điều gì, và giải pháp nào giúp họ ra quyết định tốt hơn. Tôi không coi nhẫn hay vòng tay chỉ là món đồ làm đẹp. Tôi coi đó là một trạm năng lượng cần được thiết kế chính xác theo mục tiêu và bối cảnh sống của người sở hữu.

Bao vây rủi ro trước khi biến động xảy ra

Doanh nhân thường không sợ khó, doanh nhân sợ sai. Sai một quyết định có thể mất vài năm. Điều tôi làm là giảm rủi ro từ gốc bằng cách nhìn vào quy luật vận hành. Khi một người bước vào giai đoạn năng lượng yếu, nếu không có sự trợ lực đúng, họ dễ rơi vào quyết định vội vàng, đầu tư sai, hoặc tạo xung đột không đáng có trong quan hệ. Tôi dùng ngũ hành để nhận diện điểm nghẽn, dùng khái niệm dụng thần để bù đúng thứ còn thiếu, và dùng giải pháp vật phẩm và năng lượng số như một phần của chiến lược tự đầu tư.

Vương Kim Bảo: Hệ sinh thái phong thủy ứng dụng gắn với năng lực sản xuất thật

Nền tảng sản xuất tạo ra niềm tin, tri thức tạo ra sức bật

Thị trường trang sức phong thủy có một vấn đề lớn: vàng thau lẫn lộn. Nhiều nơi chỉ mua đi bán lại, thiếu năng lực kiểm soát chất lượng tận gốc. Tôi may mắn có nền tảng rất khác. Nhà máy sản xuất của gia đình tôi đã hoạt động hơn 30 năm. Dưới hệ thống vận hành đó, chúng tôi đã phục vụ hơn 2000 chành vàng và cửa hàng vàng trên toàn quốc. Đây không phải là con số để khoe. Đây là bằng chứng về năng lực sản xuất, khả năng cung ứng, và uy tín tích lũy qua thời gian.

Số hóa tri thức để cộng đồng tự làm chủ vận mệnh

Một hệ sinh thái mạnh không giữ người ta phụ thuộc. Một hệ sinh thái mạnh làm người ta có năng lực. Vì vậy, song song với sản phẩm, tôi xây các kênh chia sẻ kiến thức, hướng đến việc chuẩn hóa cách hiểu và cách ứng dụng. Khi một người hiểu rõ mình mạnh gì, yếu gì, đang ở chu kỳ nào, và cần bổ sung gì, họ tự ra quyết định tốt hơn.

Lời kết: Thịnh vượng là kết quả của một đời sống có nền và có hệ

Nếu bạn đang tìm một thông điệp ngắn cho sự thay đổi, tôi xin nói thẳng thế này: muốn thịnh vượng, bạn phải xây nền. Nền của nông dân là đất khỏe và quy trình đúng. Nền của doanh nhân là năng lực, kỷ luật, và hệ quy chiếu để ra quyết định. Thay đổi bền vững không cần ồn ào, nhưng nó cần sự kiên định. Nó cần bạn dám đi con đường khó hơn, chậm hơn, nhưng đúng hơn.

Phạm Đức Thiện đã chọn con đường đó trong nông nghiệp. Anh chọn làm thật, chia sẻ thật, đi vườn thật, và lấy kết quả của nông dân làm danh tiếng của mình. Tôi chọn con đường đó trong ngành vàng bạc đá quý và phong thủy ứng dụng. Tôi chọn sản xuất thật, chuẩn hóa thật, tư vấn bằng phương pháp, và xây một hệ sinh thái giúp người Việt sống an định hơn, ra quyết định sáng hơn, và thịnh vượng bền hơn.